Τα 10.000 ευρώ φτάνουν για μετακόμιση. Όχι για να ξαναζωντανέψει ένα χωριό.

Η εικόνα είναι γνώριμη σε δεκάδες χωριά. Κλειστά σπίτια. Ένα καφενείο που ανοίγει λίγες ώρες. Παιδιά που έρχονται κυρίως τον Αύγουστο. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου εξελίχθηκε για χρόνια τόσο αργά, ώστε σχεδόν τη συνηθίσαμε.

Η ιδέα ενός οικονομικού κινήτρου για μετεγκατάσταση έχει λογική. Ένας άνθρωπος που αλλάζει τόπο έχει έξοδα. Μετακόμιση, σπίτι, έπιπλα, εγγυήσεις, μεταφορές. Τα 10.000 ευρώ μπορούν να βοηθήσουν. Το λάθος αρχίζει όταν συμπεριφερόμαστε στο ποσό σαν να αποτελεί δημογραφική πολιτική από μόνο του.

Γιατί μετά τη μετακόμιση αρχίζει η ζωή. Υπάρχει δουλειά; Υπάρχει γιατρός κοντά; Υπάρχει σχολείο; Υπάρχει σταθερό ίντερνετ για κάποιον που εργάζεται εξ αποστάσεως; Υπάρχει δρόμος που καθαρίζεται τον χειμώνα; Υπάρχει παιδική δραστηριότητα, μετακίνηση, βασική αγορά;

Το χωριό χρειάζεται οικονομία, όχι μόνο κατοίκους

Ένα χωριό ζει όταν υπάρχει κίνηση. Όταν κάποιος παράγει, πουλά, δουλεύει, εξυπηρετεί, δημιουργεί. Μια επιδότηση εγκατάστασης χωρίς πρόσβαση σε εισόδημα μοιάζει με εισιτήριο χωρίς επιστροφή και χωρίς προορισμό.

Η πραγματική πολιτική για την επαρχία θα έπρεπε να συνδέει το κίνητρο με εργασία, στέγη, φορολογικά εργαλεία, γρήγορες συνδέσεις, υπηρεσίες υγείας, σχολικές υποδομές και στήριξη μικρής επιχειρηματικότητας. Και να κρατά αυτή τη στήριξη για χρόνια, όχι για τη στιγμή της μετακόμισης.

Ένα ποσό αγοράζει χρόνο. Μια πολιτική χτίζει ζωή.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι συζητάμε την ερήμωση σαν να πρόκειται για φυσικό φαινόμενο. Σαν να ήταν αναπόφευκτο να αδειάσουν τα χωριά, να κλείσουν σχολεία και να μείνουν ηλικιωμένοι μόνοι. Υπήρξαν επιλογές, προτεραιότητες και δεκαετίες συγκέντρωσης υπηρεσιών και ευκαιριών στα μεγάλα κέντρα.

Αν θέλουμε πραγματικά κόσμο πίσω, χρειάζεται κάτι πολύ πιο δύσκολο από ένα επίδομα. Χρειάζεται να κάνουμε την καθημερινότητα βιώσιμη. Και αυτό κοστίζει περισσότερο από 10.000 ευρώ — αλλά αξίζει πολύ περισσότερο.