Η απολιγνιτοποίηση μπήκε στο λεξιλόγιο της Δυτικής Μακεδονίας σαν τεχνικός όρος. Για την Κοζάνη όμως είναι πολύ πιο απλό και πολύ πιο δύσκολο μαζί ποια δουλειά θα υπάρχει αύριο, ποιος θα μείνει, ποιος θα επιστρέψει και τι οικονομία θα αντικαταστήσει εκείνη που για δεκαετίες όριζε τον ρυθμό της περιοχής.
Χρόνια τώρα ακούμε για «δίκαιη μετάβαση». Η φράση υπάρχει σε προγράμματα, χρηματοδοτήσεις, συνέδρια, παρουσιάσεις και δελτία Τύπου. Στον δρόμο όμως η μετάβαση μετριέται αλλιώς. Μετριέται στο αν ένας νέος βρίσκει δουλειά χωρίς να φύγει. Στο αν μια μικρή επιχείρηση βλέπει πελάτες. Στο αν ένα σπίτι που άδειασε ξανανοίγει. Στο αν η περιοχή αποκτά έναν καινούργιο λόγο να υπάρχει πέρα από όσα γνώριζε.
Η εποχή του λιγνίτη άφησε πίσω της πολλά. Μισθούς, επαγγέλματα, μια ολόκληρη κοινωνική ιεραρχία, αλλά και περιβαλλοντικό κόστος. Η επόμενη εποχή θα κριθεί από το αν καταφέρει να δημιουργήσει κάτι εξίσου χειροπιαστό. Όχι μόνο εγκαταστάσεις και ανακοινώσεις, αλλά μια νέα παραγωγική καθημερινότητα.
Η επόμενη οικονομία πρέπει να φαίνεται
Η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται επενδύσεις, αλλά χρειάζεται και κάτι που συχνά λείπει από τη μεγάλη εικόνα σύνδεση ανάμεσα στην επένδυση και στον άνθρωπο που ζει εδώ. Αν μια νέα μονάδα δημιουργεί λίγες εξειδικευμένες θέσεις και η υπόλοιπη αγορά συνεχίζει να αδειάζει, η κοινωνία θα δυσκολευτεί να νιώσει ότι η αλλαγή την αφορά.
Χρειάζεται χώρος για τεχνολογία, αγροδιατροφή, τουρισμό, δημιουργικές βιομηχανίες, εκπαίδευση, έρευνα, υπηρεσίες και μικρές επιχειρήσεις. Χρειάζεται επίσης πόλη που να θέλεις να κατοικήσεις. Δημόσιοι χώροι, πολιτισμός, μετακινήσεις, σχολεία, υγεία, γρήγορο διαδίκτυο. Η οικονομία και η ποιότητα ζωής είναι η ίδια συζήτηση όταν προσπαθείς να κρατήσεις ανθρώπους σε έναν τόπο.
Το δύσκολο κομμάτι αρχίζει τώρα
Η περιοχή έμαθε να ζει για δεκαετίες γύρω από έναν ισχυρό πυρήνα. Τώρα καλείται να μάθει να ζει με πολλούς μικρότερους. Αυτό είναι πιο απαιτητικό. Θέλει χρόνο, συνέπεια, επιχειρηματικό ρίσκο, δημόσιες υποδομές και καθαρή κατεύθυνση.
Το ερώτημα λοιπόν μετά την απολιγνιτοποίηση είναι λιγότερο «τι έργα θα γίνουν;» και περισσότερο «τι ζωή θα μπορεί να στηθεί εδώ;». Εκεί θα φανεί αν η μετάβαση ήταν πράγματι δίκαιη ή απλώς μια αλλαγή τεχνολογίας.
Για να είμαστε δίκαιοι, υπάρχει και η άλλη εικόνα. Η κυβέρνηση και η Περιφέρεια παρουσιάζουν επενδύσεις, νέες δραστηριότητες και έργα που συνδέονται με τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση. Υπάρχουν χρήματα, σχέδια και παρεμβάσεις που μπορούν να αλλάξουν πράγματα στην περιοχή.
Το πραγματικό τεστ όμως θα γίνει έξω από τις παρουσιάσεις. Στο αν οι επενδύσεις θα φέρουν δουλειές που κρατούν κόσμο εδώ, στο αν θα κινηθεί η τοπική αγορά και στο αν ένας νέος άνθρωπος θα αισθανθεί ότι έχει λόγο να χτίσει τη ζωή του στη Δυτική Μακεδονία.
Η επίσημη ενημέρωση για τις παρεμβάσεις στη Δυτική Μακεδονία →